Moros y Cristianos

Biar y los trabucos

Although the fame in the Moors and Christians in Alcoy takes Biar are best enjoyed as a small town traditions, ingrained habits that are present in the many annual festivals celebrating, with emphasis on the de Moros y Cristianos they say it is one of the oldest in the Valencian Community.
Among these include the fabulous festivities of Moros y Cristianos ENTRY on the night of May 10 with the lighting of hundreds of bonfires in the hills surrounding the town for the “Descent of the Virgin” from the shrine, and day 11 May the “BALL DELS ESPI”, reminiscent as wearing costumes Almohads hounded Christians.
Seven are the groups that actively participate in these festivities in honor of the Virgen de Gracia, patroness of the City: Templers, better known locally as “blanquets” Cristians or Blavets, Estudiants, Maseros and as representatives of the Moros, we find the Moros Vells, Moros Tariks, and Moros Nous

Nenos de Letonia sen pañais

Acabo de recibir este email de xente que esta axudando a outra xente en Letonia. A crise económica que sufre este país non se fala aló das fronteiras porque a prensa letona apenas existe:
Riga, Latvia, 4 de decembro 2009
“Hai unha casa de nenos sen pais en idades de 0-5 anos e para ano novo non teñen cartos para pañales. O orzamento lles chega soamente ata o venres, sábado e domingo. Os que queran mercar pañais poden deixalos a Kolumbs, na miña oficina ou no meu traballo. Dende alí os pode levar un cólega meu”.
Pero a realidade é todavía máis preocupante.

Nesta data publiquei coa axuda inestimable do xornalista alemán Thorsten Pohlmann a nova que dous magos levaron a cabo dentro dun proxecto organizado por Maris Kiselovs co nome de Butterfly Effect. Daquela xa se denunciaba o que están a padecer os nenos letóns no seu país. Hoxe a crise económica é moito máis evidente.

12/4/09 2:00:21 AM; Delmi Alvarez: RIGA; LATVIA; 17APR09. Jelena and Genadijs Palchevski with Beatriz.; On the general situation in Latvia; Budget cuts have affected the handling possibilities of the kindergarden in Latvia substantially further budget cuts; which are current discussed and planned to come in force later this year include cuts of up to 40 percent will deteriorate the already fragile situation further; and will lead in the closure; reorganization or privatization of the state run kindergarden. Kindergarden receive from the state 400 lats per child per year at the moment; which is up to 25 per cent used for electricity and communal cost of the kindergarden facility.; At the current subvention rate; 1.20 lat per person per day is available for food and beverages; only because of donors and gifts the kindergarden is able to feed the children; If the budget cuts will be realized; many kindergarden can’t upheld their services ans will have to be closed; State policy; The state urge the kindergarden not take further children; also in those cases when the children suffer from bad (parental) care due to the influence of alcohol; drug abuse and other; while the kindergarden have plenty of capacity left; Economic and social situation in Latvia; A Hugh number of children are desperately waiting for a place at a state run kindergarden; with waiting times from up to several years; The costs of private kindergarden are between 150 – 250 lats per month; which many parents can’t afford; even if they are both full time working.; At the moment; there are five state run kindergarden left in Riga; (not included other social welfare centers)

Optimization process will likely further reduce the number of the kindergardenThe kindergarden we visited is only allowed to keep the children until their 2nd birthday; the pedagogues argue that they should be able to stay until the 6 birthday; then when they are leaving for school; Three of four persons attending the interview did not agree or feel that they are subject of any kind of discrimination; yet people are also afraid to speak out and loud about the problems because they fair harassment from higher levels or to be punished otherwise or even to be fired; but the; rumors are; that money is willingly or unwillingly directed more towards latvian schools; resulting in the service stop of state run “russian schools” who slowly but suddenly will run out of money and have therefore to be closed (which is favored by some politicians) The lack and absence of strong interest groups like labor organizations; lobby groups etc; make pedagogues weak and without real representation within the government; as governmental workers; they are official not allowed to strike; and with very week labor laws; they fair to voice they concerns open; an average worker at the kindergarden receives 170 – 200 lats Nett per month; 250 – 300 euro; which is slightly higher then official minimum living standard set by the government.; The average working week is 40 hours a week although the situation is worsening; people try to keep optimistic.; They are one of the most popular and serious illusionists in Latvia. They work in this field more than 18 years. They took part in many international illusionits competitions; and have grand-prix. Organizers even invite them to open international competitions; (that shows a really big authority and mastery of those artists). Actually; on the beginning of April Jelena and Genadijs Palchevski and photographer Maris Kiselov started large charity campaign “Butterfly effect”; that is planned till the end of November and will be PanLatvian.; The aim of this campaign is to help children from children’s home to integrate into society when become 18 years old and have to leave this institution and to attract the attention of society to this problem. Problem is that today children from children’s home don’t receive help of psychologists or carieer specialists; that would help them to understand; what should they do when they come of age and have to develop their live on their own. They just face the real live when they are 18. Not all of them are prepared for that. So Jelena and Genadijs Palchevski and Maris Kiselov decided to organize campaing “Butterfly effect”; that will ilclude many elements: 1) charity concerts of Palchevski in all Latvia’s children’s homes (about 60 institutions).

This weekend there will be the first concerts.; Photographer Maris Kiselov ( will take pictures of children during the concerts. In September will be organized exhibitions of the best and impressive pictures and presentation of the photo album; that will be given to people for donations; 2) during all the campaing people can donate money; that later will be used for attracting psychologists or carieer specialists to work with children from children’s home. We have polled all the; children’s home in connection of their material needs and all of them arepublished on the blog of this campaign -unfortunately; it is only in latvian at the present moment. So everyone; who; can help whith material stuff; can contact children’s homes directly and help. Organizers believe that if everyone will help just a little bit (oneperson will give money; the other will spend the day with children; ththird will present to children footwear or computers; that they need and so; on); results will be large! That’s why campaign is called “Butterfly effect”.; We are very opened to the cooperation in coonection with this project. Whatwe need is to make this campaign visible – informing people about the possibility to take part in this campaign.

2009© Delmi Alvarez
2009© Thorsten Pohlmann

Abuso de poder na Gate A6

O morro da aeronave de Air Baltic a esquerda. As portas da A6 abertas. O personal fascistoide da empresa NOVIA actuaron con abuso de poder e crearonlle a SAS un problema cun cliente.

08:00hs. Aeroporto de Copenhague
As compañías aéreas poñen o asunto de voar cada vez máis difícil. Dende a gando-bus de Ryanair ata a nacional Iberia, pasando por Air Baltic, Aeroflot, Sas e outras. Para millóns de persoas no globo terraqueo o avión converteuse nun medio de transporte imprescindible pero tamén para outros tantos  subir a un avión producelle un trauma que as aerolíneas estudan con moita atención.

Onte embarquei en Washington DC, nun Airbus, o aparato ía case valeiro ata Copenhague. O vó faise moito máis levadeiro cando se sae as 5.20 da tarde e se chega ao destino europeo pola mañán cedo. O capitán antes de pechar as portas avisou de que teríamos que esperar por uns pasaxeiros que estaban pasando o control de seguridade e o de pasaportes e prometeu darlle caña para recuperar o tempo perdido na espera. A espera foi de uns quince minutos. Por fin o aparato despegou lixeiro e cada cal buscou un lugar para dormir xa que como decia ia moi valeiro.

A chegada a Copenhague estaba para as 07.15 e aterramos as 07.30, un gran retraso e unha gran mentira do comandante cando prometera axustar o tempo para chegar a hora ao destino. O Airbus fixo a súa rutina de taxi (cando circula dende a pista ata o aparcamento) pero outra demora por culpa dun Air Greenland tivonos outros oito minutos mais sen desembarcar. A xente estaba desesperada dentro do avión xa que moitos tiñan o tempo xusto para ir dunha terminal a outra (ongas distancias) nun corto período de tempo. Agás sexas un corredor de fondo a meta non a consigues no aeroporto de Copenhague en al menos nun tempo de 10-15 minutos, xa que tes que pasar polo control de seguridade e un de pasaporte.

Eran as 07:38 am e corría ata terminal 1, porta A6. Salvei un control de seguridade sen problema, e o de pasaporte a primeira. Cheguei a porta A6 ás 08:00 hs en punto (o avión tiña hora de saída para esa mesma hora). Un home con rasgos asiáticos e barba con corte Jimmy Hendrix paroume de súpeto e me dí: Mr. Álvarez? sí, dixenlle, “o estiven chamando tres veces pola megafonía, non vai a poder embarcar”. Derrumbeime. Vín que as portas seguían abertas e que o persoal de handling (o que lle leva ao comandante da nave a lista final de pasaxeiros, factura de combustible etc) todavía estaba en contacto coas portas abertas do aparato. “E como vou a chegar dende a porta C 128 noutra terminal ata a porta A6 na terminal 1?” espeteille, “nada, a súa actitude non vai a nigures”, dixome. E quedei peor do que estaba e preguntándome actitude? cal actitude? a de que me chamen polo autoparlante e non poda xustificar que estou salvando obstáculos? kafkiano.

Quedeime en terra co que todo iso reporta. Recrimineille que o noso avión esperara por tres pasaxeiros e me dixo que non era o seu problema. Dixenlle que o avión dende que eu cheguei a porta A6 estivo 10 minutos co handling e que neses casos se le pregunta ao comandante acerca da incidencia. A situación era desesperante como a de milleiros de pasaxeiros nos aeroportos do mundo que se atopan con persoal deste tipo. Alí chegou un novo home da empresa NOVIA que me deu a razón e non sabía como decirlle ao seu cólega que metera a pata. Dalí fun a supervisora de NOVIA que me dixeron que a culpa era toda miña por non ter apurado dabondo (cando dixo isto pareceume todavía máis kafkiano, pero entendo a posición da fulana que quería ante todo salvar o seu cú).

De NOVIA pasaron o pataca quente a SAS, a emisora do billete que en menos de 10 minutos xa me daba outro billete novo, pero por outra compañía e a Praga!, e de Praga a Riga. Cheguei as 14.20. Sen a equipaxe, sen o trípode da cámara e moi cansado.

Hai moitos trucos para evitar este tipo de situacións e todo ten que moverse dende o propio aparato que leva retraso e o seu responsable, o comandante que vía radio soluciona a situación na medida do posible.

Un dos truco máis practicados por cólegas viaxeiros e fotoxornalistas é o de decir que padece un problema de xeonllo (menisco por exemplo) e precisa asistencia en cadeira de rodas. Se se consigue (habitual) a saída do avión xa che espera unha persoa que é o encargado de deixarte na outra porta e comunica por radio aos cólegas que leva un pasaxeiro con problemas de desprazamento. Nunca o utilicei e non falla.

Hai outros métodos pero “non estou autorizado” a comentalos. O mellor sempre é nestes casos utilizar a picaresca e obrigar a compañía aérea a ofrecer un bo servizo. Moitas delas saben do problema e si se trata de máis dun pasaxeiro xa poñen a unha persoa a saída da aeronave para facilitar as cousas. A equipaxe apareceu en Riga as 20.00 pm en perfecto estado.

En varias ocasións extraviaronme a equipaxe. Unha a máis gorda foi na ruta con Iberia dende Madrid a Cuba con parada técnica en Santo Domingo (República Dominicana). Viaxabamos xuntos daquela co empresario Alfonso Paz Andrade e iamos a La Habana. A mala del apareceu despois dunha semana, xa cando regresaba e a miña nunca máis. Neses casos tes que empezar de novo, refirome a mercar roupa interior, camisas, camisetas, etc. O trauma é grande.

Noutra ocasión foi nunha viaxe co proxeco Camiño de Santiago a Sicilia co gallo da presentación da exposición, Un Camiño, 14 olladas. A mala coa equipaxe desapareceu e estiven co posto dous días. Tiven que ir a unha tenda a mercar o mínimo para estar presentable e non foi doado atopar algo que me seducira. De regreso a Riga e desconfiando das promesas que daba Air Baltic, decidín ollar pola miña conta en Milano, o aeroporto de escala entre Sicilia e Letonia e voulá! alí estaba a  miña mala, agochada entre centos delas esperando un destino infeliz (a queima nun forno).

As compañías terán que cambiar de actitude co consumidor-pasaxeiro ante os desagravios cos clientes. Dende o problema de mínimo espazo entre dúas cadeiras ata a falta de comprensión cos pasaxeiros. Non teño queixa da tripulación de cabina, son traballadores e fan o seu traballo o mellor que poden, e con todas as limitacións que a empresa da para desenvolver o seu cometido.

O abuso de poder das compañías aéreas cos pasaxeiros tamén pode ser unha cuestión de actitude.

Sometido ao Jetlag no sofá da casa, con Nerito deitado aos meus pes e Signe planchando orella, deleitome  navegando polos blogs  de amigos e aconsello este post de Invando Vagalumes, sobre a visita de Feijoó a Barcelona e  “Apuntes en sucio” do cólega Manuel Jabois.

Sigo con moita curiosidade o asunto de Aminetu en folga de fame no aeroporto de Lanzarote. No wikipedia podese ler a denuncia feita na comisaría de policía e non ten desperdicio.

*Por dúas veces e segundo ano consecutivo quedei maravillado coa Southwest Airlines. Levan a equipaxe de balde, cantan vilancicos, o comandante avisa de que imos ver Ovnis, e os auxiliares de vó son totalmente extravertidos, tanto se meten contigo como che piden o número de teléfono para quedar a tomar un viño.

Juana Gallegos Valadez

No National Museum of Natural History de Washington DC está inmortalizada Juana Gallegos Valadez como unha inmigrante mexicana famosa pola súa frase cando lle preguntaron si pretendía pedir a nacionalidade estadounidense: “Nacín mexicana e vou morrer mexicana”.

Juana formou parte do éxodo mexicano a os USA e quedei intrigado pola procedencia do apelido “Gallegos”. Velahí  o que din del na internet: “Un nativo de Galiza. Diseminados por toda a península e as Américas. Descendente de D. Ramón Romaes, fillo lexítimo de D. Fruela I.

Tentou nobreza na Orde de Santiago, Alcántara, Calatrava, Charles III e San Xoán de Xerusalén, e da Sociedade Real de Midshipmen na chancelaría real de Valladolid e da Corte Real de Oviedo. Este apelido é o mesmo que galego. Durante os anos 1910 e 1920 en México, a expansión dos camiños de ferro, a ruptura do sistema de Facenda (semellante á agricultura feudal), e a axitación política mexicana proporcionaron medios e motivación para moitas persoas a desprazarse ás cidades”. Preto de 1918, Juana Gallegos trasladouse coa familia no rancho co seu pai conseguiu na Cidade de México, onde a familia tiña conexións políticas. Busquei no Google por “surname Gallegos” e atopei isto ou tamén este outro. Neste último dí que somos da provincia de Galicia en España: “for a person who originated from the province of Galicia in Spain” (sic).

Despois de que o presidente Venustiano Carranza foi deposto, Juana e a súa nai volveron para Matehuala e en 1923 emigrou para os Estados Unidos para saír da crise en curso da revolución. En 1928 Juana Gallegos casou con Adolfo Valadez, un compañeiro inmigrante procedente de Matehuala. Para asistir ó matrimonio, os pais e irmáns de Adolfo padeceron frío e choiva conducindo más de 14 horas nun coche aberto 200 millas dende Houston a San Antonio.

O museo estaba cheo de xente, principalmente turistas e para o meu gusto a información moi apelotonada, debe ser pola falta de espazo ou porque a Historia do país é moita e non lle chegan as paredes e provoca moita confusión. A entrada é de balde pero imaxinome que xa nos cobran a entrada cando consumimos, traducido en impostos.

Adicanlle unha sala ao programa Bracero interesante para entender a explotación a que estiveron sometidos milleiros de mexicanos entre os anos 1942 a 1964. México, El Salvador, Colombiae outros moitos países contribuiron ao desenvolvemento dos USA. Dín que si algún día os latinos que viven nos Estados Unidos paran de traballar tan só un minuto perderíanse millóns de dólares e o país quedaría paralizado. Isto da unha idea da importancia que ten a emigración no imperio americano. Sin eles non viven.

Update/actualización domingo 29: Enviame a cólega Marta Capote no Facebook un recado: “Grandes fotos Delmi. Pero se echa de menos la escenificación de la Guerra de Irak, tal vez Afaganistán tb. Cómo te son, la hostia. Bikos”. Moi boa apreciación por parte de Marta. De feito no apartado da guerra de Vietnam hai un cartel no que piden disculpas polas mortes de tanta xente. No apartado das bombas de Hiroshima e Nagasaki algo parecido pero non está moi claro. Os museos son a memoria da propia Historia dos países e o mundo pero case sempre obvian a verdade. A Historia sempre se escribe dende o lado dos vencedores pero case nunca dos vencidos. Vergoña allea cos monumentos adicados a conquista de América polos españois. Non falan dos millóns de indíxenas aos que pasaron polo ferro. Un exemplo claro é o da Guerra Civil Española, non hai máis que ollar nas fachadas das igrexas gravado con ganas a cincel e martelo no mesmo granito: “Caídos por la patria”. Na Galiza temos moitos exemplos e mesmo nunha igrexa no Camiño Francés, en Azofra, a vista de tódolos peregrinos que van a Compostela, algo que da moito noxo.

Pavo pavito pavo

Isto é o que dí a Wikipedia do día máis importante do ano nos Estados Unidos de América: “O primeiro Thanksgiving se celebrou para dar gracias a Deus por axudar aos Peregrinos de Plymouth Colony que sobreviviron a un inverno brutal. A festa de Acción de Grazas primeiro durou tres días e ofreceu comida suficiente para 53 peregrinos e 90 indíxenas. A festa constou de aves, caza, peixe, lagosta, moluscos, bagas, froitos, e cabaza. Non entanto, o menú de Thanksgiving tradicional é o pavo, recheo de pataca doce e torta de cabaza”.

Día de Acción de Grazas nos USA. O país paralizase nunha data como hoxe agás unha parte obrigatoria dos servizos públicos. Para outros o día non significa moito. “Mira nosotros los cubanos celebramos el día pero con pierna de puerco, no con pavo” apunta un rapaz sentado a porta dunha das numerosas tendas que abren na Miami Ave. Dí Luis, que traballa nun hotel, que para a súa familia o nadal é máis importante que o Thanksgiving.

O metro deixoume na parada de Brickwell, perto da bahía de Miami, e camiñei sudando a camisa de algodón baixo un quentiño sol que sempre me carga as baterías. Os comercios abriron as portas a pesar de que hoxe é feriado nacional. Brasileiros, peruanos, colombianos, cubanos, apuran e buscan no peto do turista os derradeiros dólares antes de voltar a casa. Falo con un compai cubano que enseguida adivina o meu acento galego. Venden navallas Letherman, Iphones, ordernadores portátiles, perfumes e Levis 501 feitos en Exipto. Exipto, non China. “Seguro que está feito en Exipto?”, preguntolle a rapaza que é haitiana, “aquí na etiqueta pon Made en Exipto, pero vai ti a saber…”

Entro nunha tenda a preguntar por encargo dun amigo os prezos dos Iphone. “El de 8GB a 599, el de 16 a 699…” dime o encargado  un sabe-lo-todo. Para comparar prezos entro noutra e falo cunha muller, é cubana. “Tenga cuidado y no pierda de vista si va a comprar un telefono Iphone, porque se puede llevar la sorpresa de que cuando llegue al hotel, el que le pusieron es chino”, chino?, “si chino, es que hay uno igual que no tiene wifi, y es más lento y este truco es muy normal aquí”. Consulto noutro comercio por esa peza china que asemella ao orixinal e cando o teño na mán, sorprende o parecido, realmente é un bó truco.

No Bayfront están dispostas cadeiras para descansar e ollar a paisaxe baixo palmeiras cheas de cocos. Eli é de Nova Iork e pideme que lle tire unhas fotos para que as vexan os seus cólegas. Eli está moi posto, e xuraría que de pastillas. Saca de camiseta e fai varias poses. Preguntame canto é. Digolle que nada. Amigos? amigos. Puño con puño. Minutos máis tarde come unha banana que garda na súa mochila e o seu cólega diale algo moi divertido que o fai toser, e moi forte.

Perto do edificio do Palacio de Xustiza un home en bicicleta parase ao meu carón. “Oiga, usted es turista?” e me larga un discurso sobre os “colorados” que deambulan polo lugar advertindome de que teña moito cuidado. “Mire, aquí es mejor que venga con otro hombre y armado con una buena porra porque cuando menos lo espera tiene a un negro de esos dándole un golpe con la mano en el cuello y el otro robándole la cámara. Por allá en esas tiendas les dan 1000 dólares y se lo meten en droga. Hay que acabar con ellos”.

País de contrastes, pobres e mendigos nas rúas, acción de grazas e pavo nas mesas dos millóns de familias que hoxe celebran. Eu tampouco vou comer pavo hoxe, xa o comín outro día nun sandwich e non me gustou. Os turistas suben e baixan de iates que os levan pola bahía, os jumbos da Lufthansa chegan dende o horizonte en vó maxistral, planeando sobre as nosas cabezas cheos de xentiñas famentas de sol e calor. Eli tiralle as gaivotas un cacho da súa banana. Pelexa entre elas. Alá ao fondo, un transatlántico tira fume negro ao azul do ceo e quenta máquinas, voan bandexas de calamares fritos na terraza dun bar de cubanos, e famosillas axustánse os peitos de silicona e morden beizos para os obxectivos das cámaras de algúns homes que levan sandalias con calcetíns brancos. Sol que queima e non perdoa, a pouco metros hai unha árbore de nadal en medio do trópico. Xa estamos no nadal?.

Camiño de volta ao hotel. Alguén deixou un papel de cór amarelo debaixo da porta do cuarto, leo: Cea especial, pavo con vexetais, patatas, postre, té xeado e auga, todo por 14.95 USD Impostos aparte.  Que teña un bó día. (E avisan de que non hai outra cea). Cenarei pavo?.

O taxista birmano

Thado Chin é taxista en Florida. Chegou de Birmania (Myanmar) hai 15 anos, ilegal, cruzando a fronteira por México. A aventura costoulle 8.000 dólares.

Son as 4.30 da tarde, aeroporto de Fort Lauderdale, Florida. Un taxi branco aparca a poucos metros da porta de chegadas e del sae un home baixo, moreno, pinta de asiático e falando un inglés telegráfico. Subo na parte anterior do coche e detrás viaxan dous americanos, un home e unha muller. O home é un oficial da mariña que se baixa no dowtown de Fort Lauderdale. Deixalle unha propina de 9 dólares ao taxista. Apenas cruzou unha palabra cos que imos no taxi. Thado, fala pouco, e cando o fai hai que poñer ven o oído, xa que o inglés e moi telegráfico. A muller americana rie cando Thado fala pola radio-emisora e o militar non quere saber.

Intento falar con él pero Thado apenas contesta, só me di que “son de Myanmar”, nada máis, e cala. O tráfego na autoestrada é infernal e o xeito de manexar do noso amigo birmano é peculiar. A punto estivo de mandarlle un golpe a outro coche. Uns kilómetros máis aló unha bicicleta cruzase no camiño e a punto estivo de levala polo aire. Thado preguntame: “dinlle?”. A muller americana rie e quedase en Grove Isle, un lugar con moitos barcos de luxo e iates de xente de pasta.

“Non podía falarlle porque eu son ilegal”, confesa Thado cando baixa a muller. E a partires de ahí o meu amigo birmano conta a aventura da súa diáspora personal dende que no 2001 saiu do se u país. “Marchei dalí porque a xente se está matando, non hai dereitos humáns, non hai libertade, só os militares viven ben”.

O meu taxista birmano traballa para unha empresa que recolle a pasaxeiros no aeroporto de Fort Lauderdale, adonde voan compañías aéreas como Southwest, por exemplo. “É a miña primeira carreira dende que comencei as 10 da mañán, vostedes son os primeiros clientes que teño hoxe”. Thado pagalle a empresa para a que traballa 800 dólares a semana pola renta do coche. A carreira que fixo cos seus primeiros clientes hoxe deixalle algo máis de 80 dólares, máis a propina, que nos USA é obrigatoria. Thado ten muller e fillos e está pensando en cambiar de traballo, e asegura que a culpa de todo a crise econñomica a ten Mr. Bush. “Este home deixounos moi tirados, antes a xente traballaba e non había tanto problema, pero o país está hipotecado”.

O birmano cruzou a fronteira con Bangladesh e alí estivo un par de anos ata que xuntou os cartos que lle pedía o “dealer” para achegarlo aos USA. En total 8.000 dólares. “Vivín en Bangladesh facendo todo tipo de traballos e cando conseguín os cartos pasei unha odisea ata chegar a México. Alí levaronos a un lugar e cruzamos de noite, non nos pillaron pero pasei moito medo”. Dende o 2001 estivo ilegal nos Estados Unidos di que pode traballar de taxista pero coa crise non lle da para levar moito a familia. Pensa cambiar de traballo. Moitas emigrantes ilegales viven nos USA con documentación falsa, números da seguridade social de persoas mortas, e outras carambainas. Os avogados teñen poder neste país e por uns cantos miles de dólares buscan a maneira de que sobrevivas o soño americano, pero si algún día te pillan ou saes do país, esquece voltar, o sistema non perdoa.

Dende aquela Thado Chin non voltou a Birmania e tampouco pensa niso: “Se volto me meten na cárcere, pero prefiro estar nesta outra, alomenos estou vivo”.

* Thado Chin é un seudónimo do personaxe real que desexa permanecer no anónimato debido as circunstancias.

Os veciños de Emma e Miguel

Emma e Miguel son dous galegos de Vigo e de Compostela que traballan na UAB (Universidade de Alabama Birmingham) como profesores axudantes no departamento de psiquiatría da universidade.  Viven nas aforas da cidade e os seus veciños son Scott de orixen lituano-francés e Janien croata-francés . Scott Stantis é un dibuxante que recentemente foi fichado polo Chicago Tribune, anteriormente formaba parte da redacción do Birmingham News. Hai máis de nove anos o Chicago Tribune chamouno para ofrecerlle un traballo pero daquela a cousa quedou en nada. Desta volta é de verdade,  acaban de responderlle pedindolle que vaia a traballar con eles.

Tiven a oportunidade de mirar como este maestro dos cartoons (tiras de debuxo nos xornais) esbozaba primeiro a lápiz e trazaba despois con bolígrafo de punta fina o debuxo final (penso que 0,7) Todo un feito histórico. Cando era neno sempre soñaba con debuxar como os que facían os tebeos, o Capitán Trueno, Hazañas Bélicas. Scott deleitoume por minutos co seu arte e co seu talento. A súa dona Janien non ve o tema con bós ollos porque agora teñen que mover a súa vida de trece anos nunha fermosa casa a unha gran cidade como Chicago. Os americans están en movimento contstante, non paran.

Onte os meus hospitalarios amigos convidaron a os Stantis a cear unhas tortillas. Diso encargouse Miguel, que é o que controla máis. Dúas fermosísimas tortillas de nove ovos e catro patacas grandes sairon dos fogóns daquela casa dereitiñas para a mesa. Os veciños de Emma e Miguel quedaron encantados, tanto que os convidaron a unha cea na súa casa a base de comida china, que tampouco estaba mal.

Os Stantis marchan en breves semanas para Chicago e os nosos galegos quedan sen eles.

Cando nos recibiu na súa casa tiña colgado do mástil duas bandeiras: a de Letonia y e a de Galiza, agasallo ésta última dos seus veciños galegos. E é que Scott cada vez que ten visita busca no seu armario a bandeira do convidado.

Hoxe luns Emma e Miguel voltan a rutina diaria no seu laboratorio da univerdidade. Toca entrevistar candidatos para facer a residencia en psiquiatría e preparar unha morea de mostras de cerebros que hai que mirar antes do Thanksgiving (Día de Acción de Gracias) que é a festa familiar máis importante do ano, moito maís que o nadal.

A mediodía teño un vó para Miami donde filmarei por uns días a fotoxornalista da National Geographic Ami Vitale.